5 σημάδια καρκίνου του παχέος εντέρου που ελέγχουμε

Μια αλλαγή στις κενώσεις συχνά αποδίδεται στη διατροφή, στο άγχος ή στις αιμορροΐδες. Μπορεί πράγματι να οφείλεται σε κάτι καλοήθες. Όταν όμως επιμένει, επανέρχεται ή συνδυάζεται με άλλα ενοχλήματα, χρειάζεται διερεύνηση. Τα 5 σημάδια καρκίνου του παχέος εντέρου δεν αποτελούν διάγνωση από μόνα τους, αλλά είναι λόγοι για να μην αναβάλλεται η ιατρική αξιολόγηση.
Ο καρκίνος του παχέος εντέρου μπορεί να αναπτυχθεί αργά, συχνά ξεκινώντας από πολύποδες που αρχικά δεν δίνουν συμπτώματα. Αυτός είναι και ο λόγος που ο προληπτικός έλεγχος έχει τόσο μεγάλη αξία: επιτρέπει τον εντοπισμό και την αφαίρεση πολυπόδων πριν εξελιχθούν, ή τη διάγνωση μιας βλάβης σε πιο πρώιμο και αντιμετωπίσιμο στάδιο.
Τα 5 σημάδια καρκίνου του παχέος εντέρου
1. Επίμονη αλλαγή στις κενώσεις
Διάρροια, δυσκοιλιότητα ή εναλλαγές τους που διαρκούν περισσότερο από λίγες εβδομάδες δεν πρέπει να θεωρούνται αυτομάτως «ευερέθιστο έντερο». Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν η αλλαγή είναι καινούργια, ειδικά μετά τα 45-50 έτη, ή όταν τα κόπρανα γίνονται σταθερά πιο λεπτά από το συνηθισμένο.
Μια αλλοίωση στο παχύ έντερο μπορεί να δυσκολεύει τη φυσιολογική διέλευση των κοπράνων και να μεταβάλλει τον ρυθμό των κενώσεων. Φυσικά, το σύμπτωμα μπορεί να σχετίζεται με διατροφή, φάρμακα, σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου ή άλλη πάθηση. Η διάρκεια, η ένταση και το προσωπικό ιστορικό είναι αυτά που καθορίζουν αν χρειάζεται περαιτέρω έλεγχος.
2. Αίμα στα κόπρανα ή αιμορραγία από το ορθό
Το ζωηρό κόκκινο αίμα στο χαρτί ή στη λεκάνη συχνά οφείλεται σε αιμορροΐδες ή ραγάδα πρωκτού. Παρ’ όλα αυτά, δεν είναι ασφαλές να αποδίδεται κάθε αιμορραγία στις αιμορροΐδες χωρίς εξέταση. Όταν το αίμα επιμένει, εμφανίζεται χωρίς πόνο, αναμιγνύεται με τα κόπρανα ή συνοδεύεται από αλλαγή στις κενώσεις, απαιτείται αξιολόγηση από ειδικό.
Πιο σκουρόχρωμα, σχεδόν μαύρα κόπρανα μπορεί επίσης να υποδηλώνουν αιμορραγία από το πεπτικό, αν και υπάρχουν και άλλες αιτίες, όπως ορισμένα σκευάσματα σιδήρου ή τροφές. Η ξαφνική, έντονη αιμορραγία, η ζάλη, η αδυναμία ή η τάση λιποθυμίας χρειάζονται άμεση ιατρική εκτίμηση.
3. Ανεξήγητη αναιμία και μόνιμη κόπωση
Μια μικρή, χρόνια απώλεια αίματος από το έντερο μπορεί να μην είναι ορατή. Με τον χρόνο, όμως, μπορεί να οδηγήσει σε σιδηροπενική αναιμία. Ο ασθενής αισθάνεται ασυνήθιστη κόπωση, λαχάνιασμα στις καθημερινές δραστηριότητες, ταχυκαρδία ή δυσκολία συγκέντρωσης.
Η αναιμία έχει πολλές πιθανές αιτίες και δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη καρκίνο. Σε έναν άνδρα ή σε μια γυναίκα μετά την εμμηνόπαυση, ωστόσο, η σιδηροπενική αναιμία χωρίς προφανή εξήγηση χρειάζεται να διερευνηθεί συστηματικά, συχνά και από το γαστρεντερικό. Μια απλή εξέταση αίματος δεν αρκεί για να εντοπίσει την αιτία, αλλά μπορεί να είναι το πρώτο στοιχείο που θα οδηγήσει στον σωστό έλεγχο.
4. Κοιλιακός πόνος, φούσκωμα ή αίσθημα απόφραξης
Επαναλαμβανόμενες κράμπες, φούσκωμα, αίσθημα βάρους στην κοιλιά ή πόνος που δεν υποχωρεί μπορεί να σχετίζονται με πολλές συχνές και καλοήθεις καταστάσεις. Όταν όμως ο πόνος επιμένει, χειροτερεύει, συνδυάζεται με διαταραχή κενώσεων ή εμφανίζεται μαζί με ναυτία και εμέτους, χρειάζεται έγκαιρη εκτίμηση.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, μια βλάβη μπορεί να στενεύει σταδιακά τον αυλό του εντέρου. Η πλήρης εντερική απόφραξη είναι επείγουσα κατάσταση, με έντονο πόνο, κοιλιακή διάταση, εμέτους και αδυναμία αποβολής αερίων ή κοπράνων. Σε αυτή την περίπτωση δεν περιμένουμε να περάσει το σύμπτωμα στο σπίτι.
5. Αίσθημα ατελούς κένωσης ή ανεξήγητη απώλεια βάρους
Το επίμονο αίσθημα ότι το έντερο δεν άδειασε πλήρως, η συχνή ανάγκη για τουαλέτα με μικρή αποβολή κοπράνων ή η πίεση χαμηλά στην πύελο μπορεί να εμφανιστούν ιδιαίτερα όταν η βλάβη βρίσκεται στο ορθό. Είναι συμπτώματα που μερικές φορές συγχέονται με αιμορροΐδες, φλεγμονές ή λειτουργικές διαταραχές.
Παράλληλα, η ανεξήγητη απώλεια βάρους, η μειωμένη όρεξη και η γενική καταβολή χρειάζονται έλεγχο, ιδίως όταν δεν υπάρχει αλλαγή στη διατροφή ή στην καθημερινή δραστηριότητα. Δεν αποτελούν ειδικά σημάδια μόνο για τον καρκίνο του παχέος εντέρου, αλλά δεν πρέπει να αγνοούνται.
Πότε τα συμπτώματα χρειάζονται άμεση διερεύνηση
Η παρουσία ενός και μόνο συμπτώματος δεν σημαίνει ότι υπάρχει κακοήθεια. Αυτό που μετρά είναι το μοτίβο: ένα νέο σύμπτωμα που επιμένει, μια σαφής μεταβολή από τη συνήθη λειτουργία του εντέρου ή ο συνδυασμός αιμορραγίας, αναιμίας και απώλειας βάρους.
Ο έλεγχος πρέπει να γίνεται χωρίς καθυστέρηση όταν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό καρκίνου παχέος εντέρου ή πολυπόδων, προσωπικό ιστορικό πολυπόδων, φλεγμονώδης νόσος του εντέρου ή γνωστό κληρονομικό σύνδρομο. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η έναρξη και η συχνότητα της παρακολούθησης εξατομικεύονται.
Η κολονοσκόπηση είναι η εξέταση που επιτρέπει την άμεση επισκόπηση του παχέος εντέρου, τη λήψη βιοψιών και, σε πολλές περιπτώσεις, την αφαίρεση πολυπόδων στην ίδια συνεδρία. Υπάρχουν και εξετάσεις κοπράνων για ανίχνευση αίματος, οι οποίες μπορεί να χρησιμοποιούνται στον προληπτικό έλεγχο. Ένα θετικό αποτέλεσμα, όμως, χρειάζεται πάντα να ακολουθείται από κολονοσκόπηση.
Γιατί ο προληπτικός έλεγχος δεν πρέπει να περιμένει συμπτώματα
Στα αρχικά στάδια, ο καρκίνος του παχέος εντέρου μπορεί να μην προκαλεί κανένα ενόχλημα. Γι’ αυτό ο προληπτικός έλεγχος αφορά και ανθρώπους που αισθάνονται απολύτως καλά. Για άτομα μέσου κινδύνου, η συζήτηση για έλεγχο συνήθως ξεκινά από την ηλικία των 45 ετών, ενώ για όσους έχουν αυξημένο κίνδυνο μπορεί να χρειάζεται νωρίτερα.
Η επιλογή της κατάλληλης μεθόδου εξαρτάται από την ηλικία, το οικογενειακό ιστορικό, τα συμπτώματα και τα προηγούμενα ευρήματα. Δεν υπάρχει μία ίδια σύσταση για όλους. Υπάρχει όμως ένα σταθερό δεδομένο: η έγκαιρη διάγνωση αυξάνει ουσιαστικά τις θεραπευτικές επιλογές και τις πιθανότητες αποτελεσματικής αντιμετώπισης.
Αν επιβεβαιωθεί διάγνωση, ποια είναι η επόμενη ημέρα
Η διάγνωση ενός όγκου στο παχύ έντερο ή στο ορθό χρειάζεται οργανωμένο σχεδιασμό. Ακολουθεί σταδιοποίηση με τις κατάλληλες εξετάσεις, ώστε να καθοριστεί η έκταση της νόσου και να αποφασιστεί η θεραπεία από διεπιστημονική ομάδα. Ανάλογα με τη θέση και το στάδιο, η αντιμετώπιση μπορεί να περιλαμβάνει χειρουργική επέμβαση, ογκολογική θεραπεία ή συνδυασμό μεθόδων.
Σε πολλά περιστατικά, η χειρουργική αφαίρεση της πάσχουσας περιοχής του εντέρου μπορεί να γίνει με ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές, όταν αυτό είναι ογκολογικά ασφαλές και ενδείκνυται. Η λαπαροσκοπική προσέγγιση μπορεί να προσφέρει μικρότερες τομές και ταχύτερη κινητοποίηση, χωρίς να γίνεται έκπτωση στη ριζικότητα που απαιτεί μια ογκολογική επέμβαση. Η σωστή τεχνική επιλέγεται πάντοτε με βάση τις ανάγκες του συγκεκριμένου ασθενούς.
Η αιμορραγία, η αναιμία ή η επίμονη αλλαγή στις κενώσεις δεν είναι συμπτώματα για αυτοδιάγνωση. Είναι όμως επαρκής λόγος για να κλείσετε ιατρική αξιολόγηση και να λάβετε μια καθαρή, τεκμηριωμένη απάντηση. Η έγκαιρη κίνηση δεν σημαίνει πανικό – σημαίνει φροντίδα για την υγεία σας με ασφάλεια και υπευθυνότητα.